Nieuwsflits

Meld u hier aan voor de Nieuwsflits van Stichting Presentie

Eigen Publicaties
vrijdag, 06 december 2019 11:23

Schaftenaar, Petra

Dr. Petra Schaftenaar studeerde inrichtingswerk (HBO) en bedrijfskunde (WO) en promoveerde in 2018 bij Andries Baart op een onderzoek naar relationeel werken in de forensische psychiatrie. Zij werkt sinds 1993 in de forensische psychiatrie, in diverse functies (sociotherapeut, leidinggevende, manager, onderzoeker en vernieuwer) en in diverse instellingen (FPC, PBC, RIBW, FPK). Zij heeft haar eigen bedrijf, Metis Zorg, vanuit waar zij professionals opleidt, onderzoek doet en projectopdrachten aanneemt.

Voor Stichting Presentie verzorgt zij onder andere lezingen en scholing en is betrokken bij inhoudelijk ontwikkelwerk.

Publicaties van Petra Schaftenaar:

https://www.researchgate.net/profile/Petra_Schaftenaar 

Published in Stafleden

In juni 2018 verscheen een nieuw boek van Andries Baart, geschreven in samenwerking met Jan den Bakker: De ontdekking van kwaliteit. Theorie en praktijk van relationeel zorg geven.

Het boek is het resultaat van een intensieve zoektocht naar kwaliteit in met name de sectoren zorg en welzijn. Over kwaliteit kan vanuit de bedrijfskunde worden nagedacht, of vanuit de filosofie of bijvoorbeeld in operationele termen. Alle drie de manieren van denken hebben hun verdiensten maar ook hun moeilijkheden en beperkingen. Die worden beschreven. Bepleit wordt een kritische reflectie op zorgkwaliteit vanuit zorgethiek en presentie.

Door Baart (deels eerder) geagendeerde thema’s komen in het boek terug: zoals het verschil tussen verantwoorde zorg en goede zorg, het verschil tussen zorgrelatie en relationeel zorg geven, het cultiveren van kwaliteitsbewustzijn en de praktisch wijze professional die verstandigheid boven gehoorzaamheid stelt.

De thema’s komen samen in een ZorgEthisch Model (ZEM) waarmee over kwaliteit systematisch kan worden nagedacht vanuit de opgaven van de zorgontvanger. Het model leent zich voor diverse doeleinden: voor het bespreken van casuïstiek, het inrichten van de organisatie en het nadenken over verantwoording. Het boek geeft voorbeelden en formuleert vragen voor (zelf)onderzoek. Het ZEM is de afgelopen jaren intensief verkend en uitgeprobeerd in een Werkplaats Kwaliteit waarin 15 maatschappelijke organisaties participeerden. Daarnaast is ook volop geëxperimenteerd in allerlei organisaties. De ontwikkeling gaat echter verder. Via een QR-code in het boek kunnen steeds de meest actuele werkbladen worden gedownload.

In het kader van het verschijnen van dit boek werden in 2018 twee masterclasses gewijd aan dit onderwerp. Zie hier de presentatie die Andries Baart op 21 juni 2018 gaf ter inleiding op het boek.

Published in Eigen publicaties
donderdag, 25 april 2019 08:23

Praktijkboek Presentie

Elly Beurskens, Marije van der Linde, Andries Baart (2019). Praktijkboek presentie. Bussum: Coutinho.

Bij presentie draait het om het scheppen van rechtvaardige en liefdevolle menselijke verhoudingen. De presentiebenadering streeft ernaar om ‘er te zijn met en voor’ hen die zijn aangewezen op professionele hulp en steun. Het Praktijkboek presentie geeft studenten en professionals inzicht in de presentiebenadering over de volle breedte.

Het boek bespreekt de thema’s die binnen de presentiebenadering een centrale rol spelen en de manier waarop deze thema’s in de praktijk kunnen worden uitgewerkt. Aandacht voor en toewijding aan de cliënt en het belang van relationeel werken staan centraal.
De uitgave biedt de (aankomend) professional de taal, concepten en praktische handvatten om het eigen vak op een presente, professionele en menslievende manier uit te voeren en daarop te reflecteren, binnen het eigen specifieke werkveld en de eigen vakbekwaamheid.

Het Praktijkboek presentie is voor en vanuit de praktijk geschreven. De bijbehorende website bevat beeldmateriaal, reflectieopdrachten en tal van kort- en langlopende praktijkcasussen, waarbij de auteurs lastige situaties niet uit de weg gaan. In de docentenhandleiding staan richtlijnen om de reflectieopdrachten te beoordelen. Ook is er aanvullend toetsmateriaal beschikbaar.

Toepassing in het onderwijs
Het Praktijkboek presentie is geschreven voor studenten van hbo-opleidingen op het gebied van zorg en welzijn en voor professionals die praktische nascholing volgen.

Auteurs
Elly Beurskens is als staflid bij de Stichting Presentie verantwoordelijk voor cursussen en scholing. Marije van der Linde is vanuit verschillende rollen betrokken bij veranderprocessen in organisaties. Andries Baart is buitengewoon hoogleraar aan de North-West University in Zuid-Afrika, geestelijk vader van de presentietheorie en oprichter van de Stichting Presentie.

Zie hier voor het inkijkexemplaar

Direct bestellen >>

Published in Eigen publicaties
vrijdag, 02 februari 2018 10:25

Relationeel Werken Z+W

Relationeel werken in een reeks van zes artikelen

In 2017 is er wederom een reeks van zes artikelen over presentie gepubliceerd in het blad Zorg+Welzijn. In deze reeks onderzoeken Stichting Presentie en Zorg+Welzijn samen hoe degene die hulp verleent werkelijk goed aan kan sluiten bij degene die hulp nodig heeft, vanuit het thema relationeel werken. In het eerste artikel, De ander tevoorschijn laten kruipen, geeft prof. Andries Baart een aftrap. Hierna volgen verschillende praktijkportretten, opgetekend door Anne Oude Egberink. De reeks wordt afgesloten met een kritische slotbeschouwing door Andries Baart over trouw zijn aan de 'sociaal overbodigen' en een column van Guus Timmerman

De zes kernartikelen kunt u tevens vinden in het dossier op Zorg+Welzijn. De complete reeks is ook als pdf te downloaden.

Het magazine is verkrijgbaar voor € 5,00 inclusief BTW, exclusief verzendkosten. Om het te bestellen stuurt u een mail naar Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien. , met daarin uw naw-gegevens, de titel en het aantal exemplaren dat u wenst te ontvangen.

Published in Eigen publicaties
donderdag, 23 maart 2017 12:20

Goede zorg is beweging

Onderzoek brengt ondergewaardeerde aspecten van goede zorg en verantwoording in beeld

Wat maakt zorg goed? In het kader van het programma Waardigheid en Trots is in de periode 2016-2018 intensief onderzoek gedaan op een bijzondere zorglocatie van de ZZG Zorggroep en Dichterbij. Op zorgboerderij De Hagert heeft Stichting Presentie in samenwerking met het Trimbos Instituut onderzoek gedaan naar de vraag: wat maakt dat zorgverleners hooggewaardeerd worden door bewoners en verwanten? De zorgverleners zien goede zorg vooral als resultaat van voortdurend zoeken naar wat goed is voor bewoners en cliënten en niet als het blind volgen van regels. Ze laten zien wat dat in de praktijk voor hun betekent en wat het vraagt van medewerkers, het team, de leidinggevende en de organisatie. Het onderzoek brengt de consequenties in beeld, legt verborgen discussies bloot en geeft aanknopingspunten om daar mee om te gaan. Met de inzichten kunnen kwaliteitskaders kritisch onderzocht worden en kan gewerkt worden aan de eigen kwaliteit en de verantwoording daarvan.

Goede zorg betekent elke dag aansluiten en afstemmen op de verlangens en angsten van bewoners en cliënten. Wat die verlangens en angsten zijn, kan soms moeilijk worden verwoord en vraagt van elke zorgverlener om daar open voor te staan. Daarbij help je elkaar als collega’s. Dat kan weer niet zonder ondersteunende leidinggevende. In het onderzoek worden daarom relationeel zorgverlenen, relationeel samenwerken en relationeel leidinggeven als samenhangende processen uitgewerkt. Bij deze processen staat steeds centraal: wat is goed voor onze bewoners en cliënten?

Het blijkt dat bestaande systemen van kwaliteitsmanagement weinig draagvlak hebben bij zorgverleners. Zij brengen, volgens hun, niet in beeld waar goede zorg daadwerkelijk over gaat en zijn eerder verstorend dan helpend. Ze zijn zeker bereid zich te verantwoorden en inzicht te geven in hun zorgpraktijk. Ze vertellen er graag over. Een belangrijke voorwaarde is dan wel dat cijfers en verhalen niet worden gebruikt om af te rekenen, maar om gezamenlijk te onderzoeken.

In het onderzoek wordt een gelaagd kwaliteitsmodel beschreven. Daarnaast worden vijf manieren van denken over het organiseren van goede zorg uitgewerkt en, tot slot, passende vormen voor het verantwoorden van goede zorg geschetst. Bepleit wordt dat inherente spanningen, fricties, worstelingen tussen realiseren, organiseren en verantwoorden van goede zorg niet als dilemma’s worden gezien maar als paradoxen, als tegenstellingen die creatief verbonden kunnen worden. Dat vraagt om relationeel organiseren en relationeel verantwoorden, een gezamenlijk proces van samen onderzoeken.

Met de titel van het onderzoeksrapport ‘Goede zorg is beweging. Goede zorg vraagt beweging’ wordt de nadruk gelegd op steeds wisselende zorgsituaties en het aanhoudend onderzoekend zijn van medewerkers naar wat in een situatie goed is om te doen. Het vraagt van teams, leidinggevenden, hoger management en externe toezichthouders steeds eenzelfde soort beweging om ruimte te maken voor dat gezamenlijke onderzoek en de waarde daarvan te kunnen zien.

Goede zorg is beweging 2

Het onderzoeksrapport is gratis te downloaden.
U kunt het onderzoek ook in boekvorm bestellen via Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.  (€15,- incl. 9% btw, excl. verzendkosten)

Meer informatie: Jan den Bakker, stafmedewerker Stichting Presentie: Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft JavaScript nodig om het te kunnen zien.

 

 

Published in Eigen publicaties
vrijdag, 12 juni 2015 12:22

Verslag studieochtend 17 april 2015

Op 17 april 2015  werd de halfjaarlijke studie-ochtend gehouden met als titel ‘Professionele alledaagsheid’ - Over nieuwe professionaliteit in zorg en welzijn. Het verslag kunt u hier downloaden.

Published in Eigen publicaties
dinsdag, 03 september 2013 18:08

De Zorgval

Andries Baart en Christa Carbo, De Zorgval. Beelden, ervaringen en verhalen/Analyse, kritiek en uitzicht. Uitgeverij Thoeris, Amsterdam 2013

Een kind met een zeer beentje, een verslaafde man met zijn hond, een demente dame die niet wil eten en een zwerfjongen die zijn baan opgeeft: het zijn de hoofdpersonen die in de nieuwste presentiepublicatie haarfijn laten zien wat er schuurt in de zorg. Of ze nu een zonderlinge dakloze zijn of een gemiddelde burger die de spoedeisende eerste hulp bezoekt, ze hebben gemeen dat ze te maken krijgen met ‘de zorgval’. Een beeld voor de zorg van vandaag die vastloopt in zijn eigen logica, die mensen niet verder helpt maar vaak (onbedoeld) meer leed toebrengt.

‘De Zorgval’ is een omkeerboek met twee ingangen: wie het aan de ene kant opent, komt uit bij een tiental journalistiek geschreven verhalen door Christa Carbo. Aan de hand van portretten uit de zorgpraktijk schetst ze voorbeelden van goede zorg, of juist illustraties van hoe het niet moet. Wie het boek omdraait en dan opent, komt uit bij een wetenschappelijk essay van Andries Baart. Hij biedt een kritiek op het eenzijdige vertoog van zelfregie en empowerment in het moderne zorg- en welzijnsbeleid, gevolgd door een pleidooi voor erkenning van de evidente kwetsbaarheid van mensen. Daarnaast werkt hij het idee van de zorgval uit: de hedendaagse zorg bestendigt problemen of helpt mensen (onbedoeld) van de regen in de drup. Vanuit deze kritische beschouwing keert Baart terug naar het hart van de zorg: relationaliteit. Al bij al is het essay een pleidooi om de zogeheten ‘presentiebenadering’ in te zetten om de zorg te behoeden voor haar eigen val, een val die zorgbehoeftigen maar al te gemakkelijk meesleurt en tekort doet – de zorgval.

 

Published in Eigen publicaties
maandag, 07 mei 2012 10:20

Bakker, Jan den

Jan den Bakker heeft ruime ervaring in de zorg als manager (lijn en staf) en adviseur. Als stafmedewerker begeleidt hij zorg- en welzijnsorganisaties bij het opzetten en uitvoeren van programma’s gericht op het werken met de presentiebenadering. Hij doet tevens onderzoek op het gebied van kwaliteit en verantwoording en verzorgt leertrajecten voor leidinggevenden en staffunctionarissen. Hij is daarnaast eigenaar van Hartlijn Strategiebegeleiding en begeleidt organisaties ook in een breder kader met het ontwikkelen en implementeren van hun strategie.

Jan den Bakker is tevens voorzitter van Stichting Critical Ethics of Care.


Publicaties:

  1. Andries Baart (i.s.m. Jan den Bakker) (2018). De ontdekking van kwaliteit: Theorie en praktijk van relationeel zorg geven. Amsterdam: SWP
  2. Max Visser  & Jan den Bakker (2018). Management control in de zorg: een kritisch essay. Maandblad voor Accountancy en Bedrijfseconomie, 92(1/2): 47-52.
  3. Jan den Bakker & Bernadette Willemse (2017). Goede zorg is beweging. Een beschrijving van sturende perspectieven en relationeel werken binnen De Hagert. Utrecht: Stichting Presentie, Trimbos-Instituut.
  4. Frans Vosman, Jan den Bakker & Don Weenink (2016). How to make sense of suffering in complex care practices? In G. Spaargaren, D. Weenink & M. Lamers (red.), Practice theory and research: Exploring the dynamics of social life (pp. 117-130). Routledge.
  5. Jan den Bakker, Frans Vosman & Andries Baart (2015). Veranderen door te ontdekken. In A. Baart, F. Vosman e.a., De patiënt terug van weggeweest: Werken aan menslievende zorg in het ziekenhuis (pp. 59-89). Amsterdam: SWP.
Published in Stafleden
donderdag, 16 februari 2012 11:54

Verslag studiemiddag 24 sept 2010

VERSLAG STUDIEMIDDAG 24 SEPTEMBER 2010 over nabijheid, intimiteit en grenzen

 

De presentiebenadering steunt op relationeel denken, relationele responsiviteit (aansluiten, afstemmen) en op 'relationship-based programming': presentiebeoefenaren zijn uit op de relatie, laten wat ze doen graag leiden door die relaties en beseffen heel goed dat relaties dubbelzinnig zijn: soms een functioneel instrument en soms een goed in zichzelf. Het is in de relatie dat de ander zich kan laten zien, tevoorschijn kan komen met wat hem bezighoudt; in de relatie kun je de ander van dichtbij leren kennen in zijn talenten, verlangens, beschadigingen, etc. Mede daardoor raakt zulke relatievorming gemakkelijk aan het intieme domein van de ander: daar gaat het eerder om het zachte merg dan om het harde been, dat is de plek waar waarden en beschadiging, verlangen en verwondbaarheid dicht bij elkaar liggen, het is de plek waar de beslotenheid beschermt wat breekbaar is. Nabijheid in zijn vele gestalten geldt in de presentie dikwijls als een uitgangspunt, waarbij intimiteit niet uit de weg wordt gegaan als vanuit de aangegane relatie blijkt dat daar behoefte aan bestaat.

Published in Eigen publicaties
woensdag, 13 april 2011 12:38

De zorg als (markt)vraag

De zorg als (markt)vraag, door Ds. Anne Kooi.
Uitgave verzorgd door het Protestants Dienstencentrum in Gelderland van de Protestantse Kerk in Nederland, Arnhem, 30 mei 2005.

In het kader van het project: ‘Zorg om de zorg’ (Arbeidspastoraat in Gelderland in de Zorgsector) heeft de arbeidspredikantAnne Kooienige maanden ‘meegedraaid’ op de afdeling patientenvervoer van het ziekenhuis “De Gelderse Vallei” (ZGV) te Ede. Daarop reflecteert de auteur (helaas) geenszins: wel interviewt ze een vijftal medewerkers van voornoemd ziekenhuis die allen (moeten) laveren tussen zorg en markt, tussen werkdruk en roeping kortom: op een snijvlak zitten van geld (prestatie) en goede zorgen. De interviews zijn bloedeerlijk!   


“…Ons werk is gewoon halen, brengen van patiënten. En verder niet. Je mag ook geen informatie verstrekken en je krijgt ook geen informatie, trouwens. Je staat wat dat betreft op nul. (..) Maar ik zie echt wel wanneer een patiënt nuchter moet blijven, of geen water mag hebben. Dan doe ik het natuurlijk ook niet…” (Medewerker van het patiëntenvervoer)

Published in publicaties
<< Start < Vorige 1 2 Volgende > Einde >>
Pagina 1 van 2