Op vrijdag 20 maart is de studiebijeenkomst van Stichting Presentie over empathie, perspectiefwisseling en compassiemoeheid.
Echt proberen te snappen hoe de wereld er voor de ander uitziet, is essentieel voor goede zorg (in de gezondheidszorg net zo goed als in het sociaal domein). In de presentiebenadering hebben we het dan over perspectiefwisseling. Perspectiefwisseling is de voorkeursoptie van het open waarnemen, schrijft Andries Baart in zijn nieuwe boek ‘Iemand voor iemand’. Presentiebeoefenaren willen immers aansluiten bij de door de betrokkene(n) beleefde werkelijkheid en ervaren betekenissen. Anderen gebruiken dan het begrip ‘empathie’.
In een heel smalle opvatting is empathie iets als ‘invoelend zijn’. Dat is iets anders dan perspectiefwisseling. Hoe verhouden empathie en perspectiefwisseling zich dan wel tot elkaar? Jolanda van Dijke heeft dat uitgezocht. Ze komt in haar proefschrift tot een heel breed en verrijkt, relationeel begrip van empathie, namelijk ‘receptieve empathie’. In die brede opvatting maakt empathie dat mensen zich gezien voelen, draagt ze bij aan een goede relatie, geeft ze inzicht in wat er voor de ander toe doet en geeft ze richting aan de zorg. Zo bezien is empathie een onontbeerlijk aspect van open waarnemen, van aansluiten en afstemmen, van relatiebeheer en van zorgvuldig handelen. Toch leidt empathie niet altijd tot goede zorg, niet voor zorgontvangers en niet voor zorggevers.
Jolanda van Dijke promoveerde op 10 juni 2024 aan de Universiteit voor Humanistiek op het proefschrift ‘Receptive Empathy: The role of empathy in good care from a care ethics and a humanist chaplaincy perspective’. Jolanda is humanistisch raadsvrouw en programmamanager relationeel werken bij ZZG zorggroep. Ze werkte voor Stichting Presentie o.a. mee aan het boek ‘Buigzame zorg in een onbuigzame wereld’ (2011).
In deze studiebijeenkomst duiken we in de perspectiefwisseling, worden we bijgepraat over receptieve empathie (en professionele empathie) en doen we enkele praktische oefeningen. Een mooie gelegenheid om uit te zoeken hoe empathie en perspectiefwisseling zich voor jou tot elkaar verhouden. En hoe je compassiemoeheid en empathieburn-out kunt voorkomen.
- Datum: 20 maart 2026
- Tijd: 09.30 tot 13.00 uur (inloop vanaf 09.00 uur)
- Locatie: Bartholomeus Gasthuis, Lange Smeestraat 40, Utrecht
- Prijs: € 65
Voor de netwerkleden van Stichting Presentie geldt een tarief van € 45, hiervoor kun je een kortingscode aanvragen via info@presentie.nl.
