Nieuwsflits

Meld u hier aan voor de Nieuwsflits van Stichting Presentie

Filosofie
Inhoudsopgave
Nadere Introductie Presentiefilosofie
2 Een ruimer beeld
3 Aansluiten bij een basaal verlangen
4 Aansluiten bij het alledaagse
5 Andere presentiebeoefenaren
6 Verder lezen
Alle Pagina's

 

4 Aansluiten bij het alledaagse

Dat is dus een volgende laag in de presentietheorie: die radicale betekenis en verregaande consequen-ties van 'presentie'. Eerlijk gezegd ben ik - hoewel ik dit alles op een andere, meer wijsgerige manier allang wist - geschrokken van deze ingrijpende betekenissen. Wie het pad van de presentie gaat, is tamelijk weerloos en moet moedig zijn. Die bepaalt zich immers bij wat zich aandient en zoals het zich aandient. Presentiebeoefening heeft, anders gezegd, intens deel aan alledaagsheid en speelt zich daar vrijwel volledig in af. Natuurlijk betekent dat, zoals de vele tientallen praktijkvoorbeelden in Een theorie van de presentie illustreren, dat de presentiebeoefenaar heel gewone dingen doet, van koffie leuten tot mee-eten, van knikkeren en voetballen tot samen een potje janken om wat niet lukken wil, van meegaan naar de Sociale Dienst tot jarenlang trouw elke dinsdag even langskomen. Daarin - in die concreetheid, in die gewone dingen - zit het, daarin moet het gebeuren en daarin gebeurt het ook: verbondenheid, het onopgeefbare trefwoord van menselijkheid. Ik ben me als onderzoeker gaandeweg gaan realiseren wat alledaagsheid is en hoezeer we als wetenschappers en professionals gewoon zijn om daarbij uit de buurt te blijven, zowel in onze taal als in onze werkvormen, zowel in ons ritme van werken als in het soort sociale verbanden waarmee en waarin we werken, zowel ruimtelijk (waar ben je als beroepskracht eigenlijk de hele dag?) als wat de betekenisverlening van het handelen betreft, zowel in onze fixatie op problemen als op het domme feit dat beroepskrachten zelden of nooit betrokken zijn bij wat lukt en leuk is in de leefwereld. En toch speelt zich juist in die alledaagsheid het leven af waarvoor wij als pastores, raadslieden of, met een breed begrip, als mensgerichte beroepskrachten betekenisvol zouden willen zijn. De presentiebeoefenaar legt zich om die reden nauwgezet toe op en heeft een uiterste sensitiviteit ontwikkeld voor de veelzijdige invlechting in het alledaagse en op het openen van de potenties ervan.
In de loop der jaren, bij het presenteren van (tussentijdse) onderzoeksbevindingen en tijdens talrijke spreekbeurten, hebben we tweeërlei ontdekt: presentiebeoefening vinden we ook elders en het verlangen om meer 'presentie' in het eigen werk te mogen doen is zeer groot en algemeen verbreid. Natuurlijk hebben we ook moeten ontdekken dat de presentiebeoefening en de presentietheorie sommigen kennelijk mateloos irriteren om de eenvoudige reden dat ze afwijken en zich kritisch verhouden tot de main stream. Hoe goed en hoe vaak de presentiebenadering ook uitgelegd wordt, voor wie met overtuiging in de gebruikelijke manier van doen staat, is de presentiebenadering soms zeer moeilijk te begrijpen. Men vindt haar dan te vaag en kan nauwelijks zien om welke waarden of om welk praktisch goed het daar draait. Dat de presentiebeoefening zich ten enenmale onttrekt aan de bureaucratische logica en haaks staat op een cultuur van bedrijfsmatig gemodelleerde maakbaarheid, maakt het er uiteraard niet beter op.